Захираларимизда олтиннинг физик ҳажми янги рекордга етган

Март якунлари билан халқаро захираларимиз 8,1 млрд.долларга камайган ва 1 апрель ҳолатига қарийб 69,0 млрд.долларни ташкил этган. Захираларнинг валюта қисми 1,3 млрд.долларга, олтин қисми 6,8 млрд.долларга қисқарган.

Захираларнинг 88%дан зиёди физик олтин экани ва глобал талатўплар силсиласида олтин котировкалари кескин ўйнаётгани ҳисобга олинса, қисқа горизонтда бу ҳозирча бухгалтерия ёзувидаги ўзгаришлар. Қолаверса, олтиннинг физик ҳажми ўсишдан тўхтамаган ва ой давомида физик олтин яна 280 минг унцияга кўпайган. 1 апрель ҳолатига захираларимизда қарийб 13,4 млн.унция олтин жамланган. Бу янги тарихий рекорд.

​Арзон электромобиллар киришни бошладими?

Март ойида умумий қиймати 72,1 млн.долларлик 6 663 дона электромобиль импорт қилинган. Бу ўтган йил сентябрдаги Хитойдан янграган ишорадан кейин мўъжизавий очилган дарчадан кейинги энг катта кўрсаткич. Шунингдек, охирги 3 йилдаги электромобиллар импортига нисбатан қўйилган турли маъмурий чекловлардан кейин яна арзон электромобиллар олиб кириш бошланган кўринади. Мартда импорт қилинган электромобилларнинг ўртача қиймати 10 822 долларни ташкил этган (февралда ўртача 14 482 доллардан импорт бўлган).

Аждарҳо утилизация йиғими асосан арзон ва халқчил электромобиллар импортини чеклаётгани ҳақида гапиришдан тўхтамаймиз. Бу борада ҳеч қурса Тожикистондан ўрнак олсак бўларди.

Автомобиллар импорти эса ўтган йилнинг охиридан кичик литражли автомобиллар учун божлар яна кўтарилгач, қулашда давом этмоқда. Мартда атига 1 007 дона автомобиль импорти қайд этилган.

​Газ ва электрдаги узилишлар фаолият юритмасликнинг асосий сабабилигича қолмоқда

2025 йил 4- чоракда бизнес кайфият бироз тундлашган, бизнес субъектларнинг 60%и бизнес муҳит яхшилангани қайд этишган (3- чоракда 62% эди).

Барча ҳудудларда респондентлар фаолият юритмасликнинг асосий сабаби ўлароқ газ ва электрдаги узилишларни санаган. Ўтган қишда Фарғона водийси ва Тошкент жуда оғир синовларга дуч келишганини сўровлар натижаларидан кўрса бўлади.

Хусусан, саноат маркази бўлган пойтахт минтақасида юқори қувватда ишламаган корхоналари улуши 49 фоизгача пасайиб кетган.

Бутун қишни энергожабрдийда мақомида ўтказган Фарғона водийсида авто-ёнилғи нархининг ўсиши ишлаб чиқариш тўхтаб қолишининг иккинчи сабабига айланган.

Хуллас энергетика ё жисмонан йўқ, бор бўлса — қиммат.

Регулятор қўшимча тушунтиради (бу Низомда акс этадими?)

Расмий ва қўшимча тушунтиришга кўра, талаблар 22 апрелдан фақат янги мижозлар учун тадбиқ этилади (телефон рақами, ЖШШИР ва банк карта кимга тегишли — бир-бирига мос келадими ёки йўқ).

Агар барча маълумотлар ўзаро мос бўлса — ҳеч қандай муаммо юзага келмайди ва сиз иловадан одатдагидек фойдаланишда давом этасиз.

Агар телефон рақам яқин қариндошингиз номида бўлса:
��ота-она;
��опа-сингил;
��турмуш ўртоғи;
��фарзанд.
сиз иловадан фойдаланишда давом этишингиз мумкин.
Яъни, яқинлар ўртасида бу тартиб ҳеч қандай муаммо туғдирмайди (шу жойини низомга алоҳида қўшиб кетилса яхши бўларди, ҳартугул баёнот ҳужжат ўрнини босмаслигини истеъмолчилар кўп кўришди).

Муаммо фақат битта ҳолатда пайдо бўлади:
Агар телефон рақам ёки банк карта сизга умуман алоқаси бўлмаган бегона шахс номида бўлса.
Масалан:
бегона одам номига расмийлаштирилган телефон рақам;
бошқа одамнинг банк картаси.

Бу тартиб асосан 22 апрелдан кейин янги рўйхатдан ўтадиганлар учун.

Агар сиз аллақачон иловадан фойдаланаётган бўлсангиз — ҳаммаси аввалгидек қолади.

Энергокулфатимиз Ҳўрмўзга боғлиқ эмас

Бутун дунёнинг тинчлиги ва энергобарқарорлиги учун асосий хатарлар Ҳўрмўз бўғозида жамланганига қарамай, бизнинг битмас энеркулфатимиз ўзимизнинг “энергобўғозлар” туфайли ва уларни ҳеч бир сулҳ бартараф эта олмайди.

Трамп ва Эрон ўртасидаги 14 кунлик сулҳ нефть нархларини дақиқалар ичида 15-16 долларга пасайтирди. Ўзбекистонда эса бензин нархи биржада ҳар куни янги рекорд ўрнатмоқда (тоннаси 13,5 млн.сўм) ва эҳтимолки, бу жараён нефть арзонлашишни бошлаганига қарамай ортга қайтмайди.

Ҳар қандай эзгу ниятни, мақсадни ёмонотлиқ қиладиган, давлат сиёсатини обрўсизлантирадиган нарса — ҳукумат томонидан ўз вақтида тўғри коммуникациянинг йўлга қўйилмаслиги, ўйин қоидаларининг пухта-пишиқ белгиланмаслиги ва адолатсиз муносабатларнинг ўз вақтида бартараф этилмаслигидир.

1 апрелдан транспорт воситаларига ёнилғи қуйиш шохобчаларида нақд пул қабул қилиниши тўхтатилиши (бошқа қатор тармоқлар каби) ҳайдовчилар орасида пластик карта ва уни тўлдиришга ажиотажни юзага келтириши, ижтимоий тармоқларда эса негатив кайфият пайдо бўлиши аниқ эди. Шундай бўлди ҳам. Йўқ жойдан саволлар кўпайди. Ваҳимада ўта муҳим ислоҳотнинг эгаси йўқолди. Ҳамма масъуллар ўзини панага олди.

Айрим тўлов тизимлари эса вазиятдан фойдаланди, чангалзорда ўз маҳсулотларини банк маҳсулотларидан етарлича хабари йўқ ҳайдовчиларга ваҳшийларча тиқа бошлади, картани тўлдириш учун отнинг калласидек комиссиялар жорий этгани аниқ бўлди. Регулятор эса заиф истеъмолчиларни яна ўз ҳолига ташлаб қўйди. Ҳеч қурса тижорат банклари комиссияларига нисбатан татбиқ этилган чекловларни тўлов операторларига ҳам қўллаш ҳақида ўйлашмади. Оқибатда эса барчаси ҳўлу қуруқ баробар ёнди, олчоқ тўлов операторларини деб тижорат банкларининг имижи ҳам зиён кўрди. Бундай сукунат эса давлат ва жамият ҳаёти учун ўта жиддий ҳисобланган ислоҳот 2-3 “қоракўз”нинг чўнтаги учун қилингандек таассурот уйғотди.

Бу иш тўғри ва эзгу мақсад йўлида қилинаётганини айтишга ҳам одам иккиланиб қолди. Чунки ишонч дарз кетиб бўлган. Шундай экан, халққа тўғри тушунтирилса — одамлар тушунарди, давлат ўзи бошлаган ислоҳотни халқ тўғри қабул қилишини хоҳлаганида, бир-икки очкўзнинг иштаҳасини чеклаб, барча инструментларни одамларга шаффоф ва фаол тақдим этганида — бунчалик нафрат тагида қолмас эди ҳам. Ҳукумат айбни ўзидан излаши лозим.

Ислоҳотлар харажатини истеъмолчи тўламаслиги керак

Ислоҳотлар учун товон истеъмолчи бўйнига юкланса ва боз устига кимлар учундир навбатдаги пул ишлаш воситасига айланиб қолса, эзгу мақсадлар бир четда қолиб кетаверса, ўзгаришларга қўллов ҳам, ишонч ҳам бўлмайди, қайтанга турли фитна назариялари урчийди.

Нақдсиз тўловларга ўтилишидан солиқ тизими ютади, бу шубҳасиз ва шундай бўлиши керак. Айни пайтда монополист тўлов тизимлари ва нақд пул қабул қилувчи инфратузилмани яккахон эгаллаган тўлов ташкилотлари ҳам ютди ва ютмоқда (чорак ўтиб триллионлаб дивиденд олишни бошлашади). Лекин улар олчоқлик қилиб муҳим босқичда истеъмолчи томон бир қадам ҳам юрмади. Буни эслаб қолиш ва унутмаслик лозим.

BRB - тадбиркорлар банки

Банк мижозига айланинг ва бизнес учун онлайн кредит олинг

150 млн сўмгача онлайн кредит олиш учун Biznes 24/7 иловасидан рўйхатдан ўтинг.

Масофадан, битта суғурта полиси билан.

Кредит муддати: 12 ойгача
Фоиз ставкаси: йиллик 27,99%

Ҳаммаси жуда оддий!

Батафсил: 1254

Реклама

​Ёқилғи шохобчаларида кунлик 55-90 млрд.сўмлик нақд тўловлар нақдсизга ўтган

Марказий банк маълумотларига кўра, ёқилғи қуйиш шохобчаларида 1 апрель куни 93,2 млрд.сўмлик, 2 апрель куни эса 152,6 млрд.сўмлик нақдсиз тушумлар таъминланган.

Агар март ойида тушумлар нисоби инобатга олинса, янги механизм ишга тушиши билан кунлик 55-90 млрд.сўмлик нақд тушумлар нақдсиз шаклга ўтган.

1 апрель куни ёқилғи ва момент карталар орқали тўлов улуши 4,3%ни ташкил этган бўлса. 2 апрель куни ёқилғи ва момент карталардан ўтган тўловлар улуши 4,0%дан пастга тушган. Бу улуш кейинги кунларда яна камайишда давом этишини кутса бўлади. Яъни истеъмолчилар ҳисобини жуда яхши билади, комиссия йўқотмай, олдиндан картасини бепул тўлдириб бориш ҳулқ-атвори шаклланишда давом этади. Тармоқларда закий истеъмолчилар бир-бирларига йўл-йўриқ кўрсатишмоқда, беҳуда комиссия ва вақт йўқотмай ёқилғи учун тўловни амалга ошириш бўйича "халқ маслаҳатлари" улашилмоқда.

Дарвоқе, эскроу ҳисобварақлар орқали кўчмас мулк ва автомобиль савдоси бўйича биринчи ҳафтанинг натижалари қандай бўлди экан?

AVО банк чакана экотизимни ривожлантирмоқда

AVO банк бугунги кунда нафақат турли хил маҳсулотлар таклиф қилиш, балки уларни ягона рақамли платформада бирлаштиришга ва фойдаланувчилар учун янада кўпроқ қулайликлар яратишга ўз эътиборини қаратган. Шундай қилиб ҳозирда кредит карта, омонат ва эндиликда микроқарз — барчаси битта иловада. Банк қулайлик, тезкорлик ва мижоз тажрибаси борасида янги стандартларни белгилаб, аллақачон мамлакатдаги кредит карталар бозорининг бир қисмини эгаллаган.

Шу ёндашув янги йўналишларда ҳам қўлланилмоқда. Микроқарзнинг ишга туширилиши стратегиянинг мантиқий давоми сифатида хизмат қилади. Ушбу стратегия мижозни банк жараёнларига мослаштириш эмас, балки жараёнларни мижознинг реал эҳтиёжлари ва кундалик ҳаётига мослаб қуриш керак деган ғояни илгари суради. Бунинг негизида эса замонавий технологик архитектура ётади. У қарорларни реал вақт режимида қабул қилишга, тўлиқ рақамли хизмат кўрсатишга ва маҳсулотнинг ҳар бир босқичида шаффофликни таъминлашга ҳамда мукаммал бошқарувни сақлашга имкон беради.

AVO банк микроқарзнинг ишга туширилиши муносабати билан "Имкониятлар ҳозир ва шу ерда" шиори остида кенг кўламли реклама кампаниясини бошлаган. Мазкур кампания банкнинг рақамли маҳсулотларидаги тезлик, технологик қулайлик ва бугунги кунда мижозлар кутаётган сифат даражасининг юқорилигига қаратилган. Батафсил: avo.uz

Реклама

​Хусусий секторда "декрет пули" миқдори 5,6 карра ошган

Маълумотларга кўра, 2026 йилнинг 1- чорагида жами 33 342 нафар аёлга 378,8 млрд.сўмлик ҳомиладорлик ва туғиш нафақаси (декрет пули) тўлаб берилган. Ўтган йилнинг тегишли даврига нисбатан декрет пули олган аёллар сони 3 103 нафарга ёки 15%га қисқарган (бу хусусан, туғиш камайишда давом этаётгани билан боғлиқ бўлиши мумкин), лекин тўланган жами нафақа миқдори 35,3 млрд.сўмга ёки 10,3%га ошган. Асосий тенденциялар нималардан иборат?

Биринчидан, декрет пули ўртача маошлардан тезроқ ошмоқда. Ўртача декрет пули миқдори 8,9 млн.сўмдан 11,4 млн.сўмгача ошган (+27,1%). Бюджет секторида 9,4 млн.сўмдан 10,7 млн.сўмгача кўтарилган (+13,4%).

Иккинчидан, хусусий секторда ўртача декрет пули миқдори 2,6 млн.сўмдан 14,6 млн.сўмгача кўтарилган (+5,6 карра). 2022 йил 1 сентябрдан 2026 йил 1 январгача хусусий секторда банд аёлларга чекланган (минимал истеъмол харажатларининг 4 баробари) миқдорида декрет пули тўлаб келинган. Энди эса хусусий секторда ҳам аёлларга ижтимоий суғурта тўлови бир хил кафолатланган, яъни 2026 йил 1 январдан декрет пули хусусий секторда ҳам давлат корхоналаридаги каби иш ҳақига боғлаб тўланмоқда.

Учинчидан, хусусий секторда декрет пули олувчилар сони 2 каррадан зиёд кўпайган. 2025 йилда хусусий корхоналарда фаолият юритувчи аёллардан декрет нафақасини олганлар улуши 24 фоизни ташкил этган холос. Энди аёллар ўз ҳуқуқларини бемалол намоён эта оладилар ва муҳими маошларини конвертда эмас, расман солиқ тўлаб беришларини талаб қилишлари уларнинг фойдасига ишлайди. Масалан, Тошкент шаҳрида хусусий секторда ўртача декрет пули 19,8 млн.сўмни ташкил этган, Наманган вилоятида эса атига 9,3 млн.сўмни. Албатта, пойтахтда аёллар кўпроқ маош оладилар, лекин ҳуқуқларини ҳам фаол сўрай оладилар.

2026 йил учун декрет пули тўлаш мақсаларига давлат бюджетидан 2,5 трлн.сўм ажратилиши мўлжалланган. Пул бор ва етади.

Қани энди Конституцион идеалларга зид тарзда кесилган суюнчи пули масаласида ҳам ижтимоий адолат тикланса. Буям аёлларнинг ҳуқуқи ва ҳаққи.

Синдириб узилган пешлавҳалар учун компенсация тугул, узр ҳам йўқ

Пойтахт ҳокимияти дўкон ва офислар пешлавҳалари узиб синдириш кампанияси бошланганидан ойлар ва ҳафталар ўтиб, ниҳоят шаҳар дизайн кодини тақдим этган.

Тақдимот пайти журналистлардан бири тадбиркорларга етказилган зиён учун компенсация тўлаш масаласини кўтарган. Лекин ҳокимият ва Тошкент инвест вакиллари компенсация тугул, узр сўрашни ҳам лозим топишмаган. Чиқишлардан кўринадики, улар ҳатто хато қилишганини ҳам англашгани йўқ. Шунақа замон, шунақа макон, шунақа ҳокимият.

Global Finance: Uzum Bank Ўзбекистоннинг энг яхши банки

Uzum Bank 2026 йилги 33-йиллик Best Bank Awards доирасида Global Finance талқини бўйича Ўзбекистоннинг энг яхши банки деб эътироф этилди.

Global Finance — 1987 йилдан бери жаҳон молия бозорларини таҳлил қилиб келаётган нуфузли нашр. Уларнинг баҳоси банк тизимида ким ҳақиқатан ҳам натижа қилаётганини кўрсатадиган индикатор ҳисобланади.

Бугун Uzum Bank’дан 5 миллиондан ортиқ инсон фойдаланмоқда. Лекин гап фақат рақамларда эмас, банк хизматларининг кундалик ҳаётга қай даражада сингиб кетганида. Кешбек, экотизимнинг бошқа сервислари билан интеграция, осон тўловлар — буларнинг барчаси битта иловада ишлаяпти. Яъни бу ерда классик банк эмас, балки одамнинг кундалик эҳтиёжларига мослашган молиявий муҳит шаклланяпти.

Реклама

Импорт гўшт субсидияланади

Қарорга кўра, 2026 йил 1 апрелдан 2026 йил 1 августга қадар тадбиркорларга мол ва қўй гўштини импорт қилишда, уларни ҳаво транспортида ташиш харажатларининг 50 фоизи, бироқ ҳар бир килограмм гўшт учун 0,8 АҚШ долларидан ошмаган миқдорда;

2026 йил 1 апрелдан 2026 йил 31 декабрга қадар хорижий давлатлардан ҳаво транспорти орқали импорт қилинган наслдор қорамол қийматининг 10 фоизи, бироқ ҳар бир бош қорамол учун 4 млн сўмдан ошмаган миқдорда Республика бюджетидан субсидияланади.

​Импорти юқори даражада ошаётган шакарнинг нархи ҳам қимматлашишдан тўхтамаган

Март ойида 48,3 млн.долларлик 70,9 минг тонна шакар импорт қилинган. Бу ўтган йилнинг тегишли даврига нисбатан 3,2 карра кўп (ойма-ой қирқимда ўсиш ҳам учинчи ойдирки давом этмоқда).

Импорт қилинган шакарнинг ҳар тоннаси 681 доллардан ошган (февралда 662 доллардан тушган).

Ўзбекистонда шакар ишлаб чиқариш тўғрисидаги даврий статистик маълумотлар маълум эмас. Лекин очиқ манбаларга кўра, шакар ишлаб чиқариш охирги йилларда кескин қисқариб бормоқда ва ўсаётган талаб шароитида импортга қарамлик йилма-йил ортмоқда (бу навбатдаги шакар ишлаб чиқарувчи маҳаллийлаштириш қироли пайдо бўлишига ёки божларнинг оширилишига олиб келмаслиги керак).

Шакар импорти Тошкент шаҳридаги шакарчилар қўлида юқори даражада концентрациялашган. Божхона қўмитаси худди шу каби импортчилар концентрацияси маълумотларини бошқа товарлар қирқимида ҳам бери борса бўларди (масалан, бензин, электромобиль, гўшт каби).

​Ҳудудларда камбағаллик минимуми учун палов индексиниям асос қилса бўладими?

Март ойида палов индекси Ўзбекистон бўйлаб сезиларли ва барча ҳудудларда расмий инфляциядан юқори даражада қимматлашишда давом этган. 1 кг палов нархи февраль кўрсаткичларига нисбатан 1,36%гача ошган.

Палов қимматлашишини нархи тинимсиз ошаётган гўшт, ёғ, нўхат ва туз белгиламоқда.

Энг қиммат палов ҳалиям Тошкентда (119 989 сўм). Энг қиммат гўшт Фарғонада (118 931 сўм).

Энг арзон ва энг қиммат палов ҳудудлари орасидаги нарх фарқи 20%дан ошди.

Бойниям, камбағалниям овқати ош экан, Камбағаллик ўлчовини ҳудудлар қирқимида белгилашда ҳеч қурса шу палов индексидан ҳам фойдаланиш керакдир?

​Мол гўшти импорти мартда февралга нисбатан қисқарган, нарх эса ошишда давом этмоқда

Форс кўрфазида давом этаётган уруш, Россияда қорамол боқиладиган ҳудудларда касаллик тарқалаётгани, шунингдек, шимолий йўлакдан тирик чорва ва гўшт олиб кириш ва транзити тақиқланиши импорт ҳажми ва нархларга таъсир ўтказа бошлаган.

Март ойида жами 84,8 млн.долларлик гўшт ва гўшт маҳсулотлари импорт бўлган (28 кунлик февралда 86,1 млн.доллар). Хусусан, 61,1 млн.долларлик мол гўшти импорт қилинган (февралда 67,2 млн.долларлик). Кунлик ҳисобга ўгирилса, мол гўшти импорти 20%дан кўпга камайган.

Айни пайтда, товуқ гўшти (7,0 млн.доллар) ва қўй гўшти (9,7 млн.доллар) импорти ўсишдан тўхтамаган (товуқ гўшти импортида Туркия, қўй гўшти импортида Мўғулистон улуши юқори).

Нархларда ҳам сезиларли ўзгаришлар бор. Мол гўштининг килоси ўртача 4,82 доллардан (+0,11 доллар), қўй гўшти эса 3,15 доллардан (+0,43 доллар) импорт бўлган. Товуқ гўшти импорти эса арзонлаган (килоси 1,09 доллар, -0,18 доллар).

Расман: авторақамлар нархи ошган

2026 йил апрел ойидан Ўзбекистонда автомобиллар учун давлат рақами белгиларини расмийлаштириш қиймати 3,5 БҲМдан 5,5 БҲМгача, яъни 57%га ошган. Бу ҳақдаги маълумотни ЙҲХБ матбуот хизмати Gazeta’га тасдиқлаган.

ЙҲХБ оддий рақамлар нархи кескин ошганини сабаблари ва нима учун бу ҳақдаги маълумотлар очиқ эълон қилинмаганини изоҳламаган кўринади. Шунингдек, рақамлар учун тўловлар ставкаларини расман белгилаган ва Адлия вазирлигида рўйхатдан ўтган 2303 сонли буйруқнинг ҳуқуқий ҳолати ҳам савол остида қолмоқда. Адлия вазирлиги ҳам чуқур сукутда.

​Дизель ёқилғиси ишлаб чиқариш ортган бўлса, импорт нега потираб ошмоқда?

Божхона қўмитаси маълумотларига кўра, март ойида 35,8 минг тонна, ўтган йилнинг мартига нисбатан 1,5 карра кўп дизель ёқилғиси импорт қилинган. Энергетика вазирлиги келтирган маълумотга кўра, март ойида 113,3 минг тонна, ўтган йилнинг мартига нисбатан, 41,1% кўп дизель ёқилғиси ишлаб чиқарилган. Табиийки, тенденциялар ёпишмаяпти ва савол туғилади: агар дизель ишлаб чиқариш энергетиклар келтирган рақамлар даражасида ўсаётган бўлса, импорт нега потираб ошмоқда? Ўзи энергетиклар келтирган рақамларни ҳужжатда ва ҳажмда текшириш ва далиллаш имкони борми? Буям газ омборларига қамадик дейилган 6,3 млрд.куб газ каби эмасми?

Нима бўлгандаям, ёқилғи импортига қарамлик даҳшатли тарзда ортмоқда. Хусусан, март ойида бензин импорти 2,2 карра ошиб 149,0 минг тоннага, суюқ ёқилғилар (пропан-бутан бўлса керак) импорти 2,9 карра ошиб 13,8 минг тоннага етган.

Март ойида бензин литри ўртача 53,8 центдан (-4,4 цент), дизель тоннаси 739 доллардан (-38 доллар) импорт бўлган. Бензин ва дизелнинг импорт нархи учинчи ой кетма-кет арзонламоқда, лекин чакана нархлар ўсишдан тўхтагани йўқ.

Ҳар баҳорда шу бўлар такрор: дизель рекорд даражада қимматлаган

3 апрель куни ўтган биржа савдоларида дизель ёқилғисининг тоннаси бирданига 2 089,1 минг сўмга ёки 15,2%га қимматлаб, 15 857,1 минг сўмга етган. Бу мутлақо янги рекорд.

Ўзбекистонда экин-тикин мавсуми бошланди дегунча, дизель нархи осмонга чиқади. Бу ҳар йили такрорланади. Баҳона бўлмаса, ўйлаб топилади.

Қиммат ёқилғи деҳқон-фермернинг нонини туя қилиш воситаларидан бирига айланиб қолган.

Рақобат қўмитаси дизель қимматлашиши билан боғлиқ вазиятга зудтар аралашиши керак. Олчоқ монополист ва чўнтакларга кейин жазо беришдан маъно йўқ.