Qanday qilib bolani taqiqsiz tarbiya qilish mumkin?

"Alohida mavzu" jamoasi ko‘plab tomoshabinlarimiz kutgan “Farzand tarbiyasi” suhbatining 2-qismini tayyorladi! Ushbu sonda Hasanxon qori va Aziz Rahimov bilan bolalar tarbiyasining eng nozik jihatlari haqida suhbatni davom ettirdik.

Suhbat davomida siz:

- Nega bolalarga taqiq qo'ymaslik kerak?
- Bolalarga do'stlaridan misol keltirish to'g'rimi?
- Nega farzandimiz bizga o'xshashiga undamasligimiz kerak?
- Qaysi ayblarni bilmaganga olishlik kerak?
- Qanday qilib yomon xulqli bolani o'zgartirish mumkin?
- Farzand tarbiyasida jazo qanday qo'llaniladi?
- Farzand kamoli uchun sarflangan pul muhimmi yoki vaqt?
Shu kabi savollarga javob olas

iz!

�� Bu suhbatni har bir ota-ona ko'rishi shart. Ko'ring va yaqinlaringiz bilan ham ulashing: https://youtu.be/7FetZ1DrhFY

@alohidamavzu

Ramazon hayiti katta bayramlarimizdan.

Nishonlashimiz sababi esa ramazon tugaganiga xursand bo'lganimizdan emas.

Mo'minlarda rahmat oyi tugashidan xafalik ko'proq bo'ladi.

Yaqinimizni chet elga kuzatgandek bo'lamiz. Ham xursandmiz. Ham xafa.

Nishonlashimiz mag'firat umididan.

Ahmad ibn Hanbal aytganlaridek – haqiqiy hayit haqiqatdan mag'firat bo'lganlarniki.

Ramazon davrida o'zgara olganlarniki.

Shu rahmat oyida orttirgan odatlarimiz, ichki holatimiz keyingi ramazongacha yetib borsin.

Umrimiz oxirigacha yetib borsin.

Omin.

Ramazonni foydali o'tkazganlarga ramazon hayiti muborak!

Telefonimiz batareyasi ~2 soatda to’ladi.

Keyin kun bo’yi ishlatib yuramiz.

8-10% vaqt quvvat olish uchun ketar ekan.

Ramazon ham shunday oy.

Kam ovqatlanamiz. Kam uxlaymiz.

Nazariyada quvvatimiz kamdek bo’lishi kerak.

Aslida esa, kam bo'lmaydi.

Undan tashqari butun yilga yetadigan quvvat olamiz.

Yilning sakkiz foizi, qolgan qismini ushlab turadi.

Ramazonda bir kunda 2-3 kunlik ishlarni bitirib olaman.

Kunlarda baraka bo’ladi.

Tanam qiynalsa ham, ruhim dam oladi.

Odamlarning tuzilishini bir xil deb olsak,

Boshqalarda ham shunday bo’lsa kerak.

Ramazon muborak. Quvvat oyi muborak!

Matematikada kuchli bo‘lsangiz, faqat matematikada kuchli emassiz.

Diqqatni bir joyga yig‘a olasiz, uzoq dars qilib o‘tira olasiz, muammolarni hal qilishni yaxshi ko‘rasiz.

Bu qobiliyatlarni qattiq ushlasangiz, katta natijalar keladi, nasib.

Faqat, qobiliyatlarni ushlash hammaga ham oson bo‘lmaydi.

Ba’zilarda o‘z maktabida chuqurlashishga erkinlik yo‘q.

Ba’zilarda kuchli ustozlarga borishning imkoni yo‘q.

Ba’zilarda birga dars qiladigan do‘stlar yo‘q.

Ba’zilarda esa o‘qishga sharoitlari yo‘q.

Ro‘yxatda o‘zingizni ko‘rdingizmi?

Sizga yangiligim bor.

Biz 5-8-sinflar o‘rtasida Rahimov Matematika Olimpiadasini o‘tkazyapmiz.

G‘oliblarni bitirgunlaricha eng kuchli ustozlarda bepul o‘qitamiz. Yotoqxona beramiz. Boshqa xarajatlarini ham qoplaymiz.

Maqsad – IMO jamoasini tashkil qilish.

Qatnashish bepul, o‘zingizni sinab ko‘ring. Havola mana bu yerda.

Ha aytgancha, postni yutishi mumkin bo‘lganlar va ularning yaqinlariga jo‘nating.

Tarqatish kichkina ish demang.

Bilib bo‘lmaydi balki, kimningdir muvaffaqiyat kemasiga shamol bo‘lib qolarsiz!

Xotirjam bo’lmoqchimisiz? Hayotingizni solishtirmang!

Solishtirishni to’xtatmoqchimisiz? Instagram* ishlatmang!

Instagramning* tomoshabini bo’lishning zararlari haqida yangi inshomizda gaplashdik.

Ishimiz davomida yuzlab o’qituvchilarni ko’rdim.

Ijtimoiy yo’nalishda Javohir ustozdan o'tadiganini hali uchratmadim.

Fikrlashi keng, zamonamiz eruditi. U bilan ikki marta kamera oldida suhbat ham qurgan edik.

O’qituvchilikdan ketib, direktorlikka o’tar ekan, o’quvchilaridan 74ta xayrlashuv xatini oldi. Rahmatlar aytishgan. Rozilik so’rashgan.

Yuzlab bolalar o’zgardi. Qanchadan-qancha ota-onalar rozi bo’lishdi. Ko'zda yosh bilan kuzatib qolishdi. Bu bilganlarim. Bilmaganlarim qancha ekan?

Ustozimiz shogirdlar tayyorlashni reja qildilar. Pedagogning kompetensiyasi kursini boshladilar. “Sevimli o’qituvchi bo’laman” deganlarga tavsiya qilaman.

P.S.

Kurs ichida mening ham "O'qituvchilikni tadbirkorlikka aylantirish" mavzusida darsim bor.

Maktab sohasidagi hamkasblarimiz bilishadi.

Muhiti yomon bo’lsa ham, eski sinfidan ketmaydigan o’quvchilar ko’p.

“O’rtoqlarim” deydi.

Aristotel aytgan, emotsional do’stlar. Umumiy xotiralar bor. Umumiy tarix birga ushlab turadi.

Noto’g’ri joydaligini bilsa ham, tashlab keta olmaydi.

Shu sabab, zararli yo’llardan yurishni boshlaydi. Shifokor Gabor Meyt aytganidek, “ko’rga ergashayotgan ko’r” bo’lib qoladi.

Bekorchi o’smirlarning hayoti qiziqroq ko’rinardi yoshligimda. Onam esa bizni ularga qo’shishni xohlamas edilar. Men tushunmas edim.

Katta bo’lib tushundim. Bekorchi o’smirlarning hayoti havas qilarlik bo’lmadi.

Yomon ko’rinsak ham, bolalarimizni noto’g’ri muhitdan olishimiz kerak ekan.

Bir oy arazlaydi. O’tib ketadi.

O’ttizga kirganidan keyin, butun umr malomat qilganidan, shu yaxshiroq.

Yil oxiri uchun ajoyib mashq bor.

Ishlatadigan dasturlarimiz, o'qiydigan bloglarimizga bitta-bitta qarab chiqamiz.

Har biriga savol beramiz:

Mana shunga sarflagan vaqtim, o'zini oqlayaptimi? Nima dividendlar oldim? Hayotimda qanday o'zgarish qildi?

Javobi "yo'q" bo'lsa, o'chiramiz, chiqib ketamiz.

Vaqtga kelganda neytral ishlar bo'lmaydi.

Foydali emasmi, demak zararli.

Ijtimoiy tarmoq haqidagi postlarimiz odatda ko'p o'qiladi.

Aktual muammo.

Shuning uchun ham 20-dekabr kuni smartfon va ijtimoiy tarmoqlarni ishlatish, farzandlarimizni qanday cheklash haqida seminar o'tmoqchiman.

Undan tashqari o'sha kunlari kitob festivali ham o'tkazyapmiz.

12 ta nashriyot, 4000 ta kitob va 15% gacha chegirma bilan kelishyapti.

O'tgan galgi seminar va festivalimizga boshqa shaharlardan ham kelishgan edi.

☝️Aytgancha, Abdullohning blogi – kam uchraydigan professional bloglardan.

Ilmi va tajribasiga asoslanib boshqaruvchilarga tavsiyalar yozadi.

Sohadagilar uchun uning blogi va kurslari foydali bo'ladi.

Birga ishlashimiz mumkin

Rahimov School xususiy maktablar tarmog’i jamoamizga moliya yordamchisi va savdo bo’lim rahbari qidiryapmiz.

Aziz Rahimov boshchiliklaridagi jamoada, biz bilan birga ishlashni istaganlar uchun yaxshi imkoniyat.

Asosiy shartlar:

1. To’liq bandlikda ishlash kerak, 1-3 kurs talabalar qabul qilinmaydi. 4-kurs va biz sizga ishonsak, bo’ladi.

2. Toshkentda yashash va ishlashga real imkoniyatingiz bo’lishi kerak.

3. Boshqa joyda ishlamayotgan, ishlayotgan bo’lsangiz rahbaringizga ketish haqida xabar bergan bo’lishingiz kerak.

4. Ikki vakansiyada ham soha egasi bo’lishingiz yoki sohada o’qigan, nimadirlarga erishgan bo’lishingiz shart.

Qiziq bo’lsa, forma to’ldiring. Birlachmi filterlarga mos kelsangiz yuzma-yuz suhbatlarga taklif qilamiz.

@boshqaruvchiga

Malayziya hukumati ham 16 yoshdan kichiklarga ijtimoiy tarmoqlarni ban qilmoqchi ekan. 2026-yildan.

Bundan avval Avstraliya, Florida, Xitoy va ba'zi olilalar shunday qilayotganini gaplashgan edik.

Yoshlarning sifati tushib borayotgani davlatlarni ham xavotirga sola boshladi.

Bu ketishda aksar davlatlar tarmoqlarni ma'n qilib chiqishadi yoki yoshlar yangi yo'llarini topaverganidan taslim bo'lishadi.

Biz umumiy ta'qiqni kutishimiz shart emas. Oilamizda qo'llashni boshlashimiz mumkin. Chunki ijtimoiy tarmoqdan foydalanishning zarari aniqlanganida, kech bo'lib bo'lgan bo'ladi.

O'tgan haftaning o'zida xususiy maktab ochish borasida to'rtta odam bilan gaplashdim.

Yana qanchalari bilan uchrashishga ulgurmadik.

Kòplarida boshlang'ich savollar.

Do’stlar, mana shunday savollarga javob sifatida, maktab ochish haqida to'rt soatlik darslik qilganmiz.

Qirqdan oshiq odam sotib olgan. Besh million so’m. O'quvchilar aytishi bo'yicha, milliardlarni (va asab buzarliklarni) tejab bergan.

Sotib olish uchun @alijanovibrohim ga bog'laning.

Farzandlarim bog‘chamizga borayotganiga to‘rt oy bo‘ldi. Ba‘zi o‘zgarishlarni bo‘lishaman:

O‘zbek tillari ravonlashdi. Menga shu muhim. Ingliz va rus tilini o‘rgatish bo‘yicha boshqa rejam bor.

Foydali odatlari ko‘paydi. Qo‘lini yuvib ovqatlanyapti. Kiyimlarini taxlab qo‘yyapti. Hammaga salom beryapti.

Kitob o‘qishga yaqinlashyapmiz shekilli. Raqamlarni to‘liq taniyapti.

Qurishga, yasashga, o‘yinchoqlarni tuzatishga, robotlarga qiziqa boshladi. 3D printer olib bermoqchiman.

Eng qizig‘i, do‘stlarining otasi, mening ham do‘stlarim)

Bog’chamizda hali ham joylarimiz bor. -> RahimovKids

UPD:

Bek Olimjon aka to'g'rilab ketdilar. O'qigan manbam eskirgan ekan. Sut ichish va bo'yning balandligi korrelatsiya xolos. Balki sababdir. Balki sabablarning biridir.

Nima bo'lganda ham, hech bo'lmasa tishlarimizga foyda)

Filippinliklar bilan gaplashsam, o'zimni dev his qilaman. (O’rtacha bo’ylari ~160)

Skandinaviyaliklar bilan ko’rishganimda esa, pakana his qilaman. (O’rtacha bo’y ~180+)

Bo’ylardagi farqning sababi haqida o’qib qoldim.

Filippinlarga kuniga 180 g sut ichish tavsiya qilingan ekan.

80% bolalar umuman amal qilmas, yoki yetarlicha ichmas ekan.

Gollandlar aholisiga kuniga 400 ml sut ichishni tavsiya qilarkan.

Bolalarning hammasi aslida tavsiya qilinganidan ko’proq sut ichar ekan.

Boshqa bo’yi baland xalqlarda ham shunday.

Demak,

Farzandimizning bo'yini baland bo'lishini istayapmizmi?

Shuning ehtimolligini (genetik limitdan chiqmasdan) oson oshirmoqchimizmi?

Ularga ko’proq sut ichiraylik.

O’qish tezligi

Ko’pchilik matnni labini qimirlatib o’qiydi. Qimirlatmasa ham, ichida so’zlarni gapirib o’qiydi.

Ya’ni, ko’z bilan emas, (ichki) quloq bilan tushunishga harakat qilishadi. Sababi tushunarli. Eshitishni o’qishdan ancha oldin o’rganganmiz. Bizga shunisi qulayroq.

Jarayon subvokalizatsiya deyiladi. Zarari yo’q. Qaytangi tushunishimizga yordam beradi. Bir vaqtning o’zida, o’qish tezligimizni ham tushiradi.

Chunki gapirish tezligi ~150 ta so’z/d. Ko’z bilan o’qish tezligi ~240 ta so’z/d.

Demak, gapirish tezligimizni oshira olsak, o’qish tezligimizni ham oshira olamiz.

P.S.

Tez gapirish bilan, shoshib gapirishning farqi bor.

Internetda hamma narsa bor. Google so‘raganimizga qarab ma‘lumot topib beradi.

Mening Youtube lentam va sizniki farq qiladi. Eski ko‘rgan videomizga qarab, yangisini tavsiya qiladi.

Shuning uchun ham, kimdir internetni “rasvo joy” deydi. Kimdir foydali deydi. Kimdir Youtubeda narsa o‘rganadi. Kimdir umrini isrof qiladi.

Hayotdagi voqealarni ham shunga o‘xshatdim.

Atrofimizda bo‘layotganlarning hammasiga ham diqqatimiz yetmaydi.

Faqat tanlaganimiz va qidirganimizni ko‘ramiz.

Kimdir urush paytida ham xursand bo‘lish uchun sabab topadi.

Kimdir esa yomon yangiliklarni ko‘raverib, yaxshi joyda ham, xo‘mrayib yuradi.

"O‘zingni baxtsiz deb o‘ylasang, aslida qanday ekanligini nima farqi bor" degandi Seneka.

"Baxtli bo‘lish uchun tom, non, sog‘liq kifoya" - degandi ajdodlarimiz.

Eh, shuncha narsa yozibman. Hammasini bitta mem bilan tushuntirib qo‘ysa bo‘lar edi:

Yomon er bo‘lib, yaxshi ota bo‘lishning iloji yo‘q.
Yomon xodim bo‘lib, yaxshi rahbar bo‘lishning iloji yo‘q.
Yomon shogird bo‘lib, yaxshi ustoz bo‘lishning iloji yo‘q.

Bir kilogram koʻmirning quvvati bilan, bir oy bitta chiroqni yoqib turish mumkin.

Yogʻning quvvati bilan bir yarimta. Benzin quvvati bilan ikkita.

Oʻshancha uran bilan esa uch millionta(!) chiroqni yoqib turish mumkin!

Moddalarning quvvat zichligi har xil.

Odamlarda ham shunday.

Odamlar bor, umri davomida bitta odamni (oʻzini) ham oʻzgartira olmaydi.

Odamlar bor, minglab odamlarni oʻzgartiradi. Minglab chiroqlarni yoqishadi. Biz ularni haqiqiy ustozlar deb nomlaymiz.

Chiroqlar kerak, chiroq yoquvchilar esa yanada koʻproq kerak.

Bayramingiz muborak, aziz Ustozlar.