​Хусусий иш берувчилар аёллар меҳнатидан шартномасиз фойдаланишмоқдами?

Иқтисодиёт ва молия вазирлиги хусусийда ишлайдиган аёлларга "декрет пули" учун бюджетдан ажратмалар ҳажми камайтирилгани сабабларига изоҳ бермоқда.

Қайд этилишича, ўтган 9 ойда хусусий секторда ишловчи 12 минг нафар аёлга жами 24,6 млрд.сўмлик ҳомиладорлик ва туғиш нафақаси тўлаб берилган.

2023 йил бюджетида жами 130 минг нафар аёлга 300 млрд.сўм "декрет пули" бериш режалаштирилган бўлган. Амалда йил якунигача 19 мингдан сал кўпроқ аёлга 40 млрд.сўм йўналтирилиши мумкин.

Мазкур реалликлардан келиб чиқиб, 2024 йилда 40 минг аёлга жами 100 млрд.сўм декрет пули ажратиш мўлжалланган.

Вазирлик тақдим этаётган маълумотлардан келиб чиқилса, жами туғилишлар нисобида хусусий сектордаги аёлларнинг улуши 2 фоизга етмайди. Ҳақиқатдан ҳам шундайми? Ёки юзминглар аёллар хусусий секторда расмийлаштирилмаган ҳолда ишлаб келмоқдами?

Балки муаммога кенг жамоатчилик, хусусан аёлларнинг ўзини эътиборини қаратиш вақти келгандир?

Расмий меҳнат шартномаси қонун билан кафолатланган ижтимоий ҳимоянинг ва барқарор пенсия тизимининг негизи ҳам.

Балки худди 2009 йилгача бўлгани сингари Давлат "декрет" пули тўлашни хусусий ва бюджетга ажратмасдан, барча аёлларга умумий асосда кафолатлашга ўтиши керакдир?

Шунда хусусий бизнес аёлларни шартномасиз ишлатишдан тийилади, қолаверса, аёлларнинг ўзи иш берувчилардан расмий шартнома талаб қилишни бошлайди. Бюджет харажатлари кўпаяди, ҳа, лекин легаллашувдан бюджет даромадлари ҳам ортади.

Ўйлаб кўрайлик.