#МедиаЭффект

"МАНДЕЛА ЭФФЕКТИ"

Бир нечта одамларнинг бир воқеа ёки ҳодиса юзасидан нотўғри фикрда бўлиши.

Нелсон Манделани кўпчилик танийди. Айнан уни номига бу теорияни қўйилишини сабаби, кўпчилик уни қамалган вақти қамоқдан чиқмаган, ўша ерда ўлиб кетган деган нотўғри тасаввурда бўлган экан. Аслида у қамоқдан чиққач яна анча вақт давомида мамлакатни бошқарган.

Лекин уни юзаки билган кўпчилик ўлиб кетган деган тахминда юраверган. 2010 йилларда унинг ўлгани яна жаранглагач кўпчилик аслида хато ўйлаб юрганини англаган.

Бу эффектни синовдан ўтказиш учун бир одам ўзининг оила аъзоларини бир даврага йиғиб ёшликдаги воқеаларни эслай бошлабди. Шунда ўша одам ҳақиқатда бўлмаган қизиқ воқеа ҳақида сўзлаган қолганлар эса худди буни эслагандай унга қўшилишган. Умуман бўлмаган воқеани уларнинг хаммаси эслаган. Ҳатто уларнинг айримлари воқеани давомини ўша ерда тўқиб юборишган ҳам.

Инсон онгида юзага келадиган нотўғри факт атрофидагилар ҳам қўллаши оқибатида дезинформация эмас ҳақиқий фактга айланиб кетади. Инсон бу нарса факт эканлигига тўла амин бўлиб юради токи уни хато эканлигини исботловчи ҳақиқий факт учрамаганича.

@infotahlil_dn