Боғдорчилик учун мўлжалланган ерни қандай қонунийлаштириш мумкин?

@Yurist_Xizmati 5629-савол:

Ассалому алейкум! Богдорчилик учун мулжалланган ерни (мисол 49 йиллик) (богни) бир шахсдан иккинчи шахсга утказиш ("сотиб олиш") коидалари ёки иккиламчи ижарага олиш коидалари хакида маълумот берсангиз. Мен богдорчилик билан шугулланишим учун ерни кандай килиб конуний олишим мумкин. Рахмат.

ЮРИСТ ЖАВОБИ:

Боғдорчилик учун ажратилган ер участкалари бўйича муносабатлар Вазирлар Маҳкамасининг 709-сон қарори (24.11.2021) билан тартибга солинади ва ушбу ҳужжатга кўра бундай ерлар тўлиқ хусусий мулк эмас, балки одатда фойдаланиш (ижара ёки умрбод эгалик) ҳуқуқи асосида берилади.

Ер участкасини “сотиб олиш” масаласида қуйидаги хулосани келтирамиз.

Боғдорчилик ерларини оддий фуқаролик-ҳуқуқий битим сифатида “сотиш” (яъни тўлиқ мулк сифатида бошқа шахсга ўтказиш) мумкин эмас. Чунки:
•  ер давлат мулки ҳисобланади;
•  фуқарога фақат ундан фойдаланиш ҳуқуқи берилади.

🙅‍♂ Шу сабабли амалиётда “сотиб олдим” деган ҳолатлар ҳуқуқий жиҳатдан тўғри эмас.
____
Бошқа шахсга ўтказиш мумкинми?

Ҳа, лекин фақат қонунда белгиланган тартибда

Нормативга кўра:

•  ер участкасига бўлган ҳуқуқ (ижара, фойдаланиш) фақат ваколатли орган рухсати билан бошқа шахсга ўтказилиши мумкин;
•  бу одатда:
о  ҳокимият қарори,
о  ёки тегишли давлат органининг розилиги орқали амалга оширилади.

🙅‍♂ Яъни, ўзингиз мустақил равишда “сотдим” деб бериш – ҳуқуқий кучга эга эмас.
____
Иккиламчи ижара (субаренда) масаласи
Боғдорчилик ерларини:

•  иккиламчи ижарага бериш (субаренда) ҳам одатда:
о  фақат рухсат билан,
о  ёки айрим ҳолларда умуман тақиқланган бўлиши мумкин.
Бу ерда асосий қоида:
  ер участкаси фақат мақсадли фойдаланиш (боғдорчилик) учун берилган
  уни бошқаларга бериш эркин эмас

____
Мазкур Қарорга кўра:
❗️ Ер участкасидан фойдаланувчи шахс уни ўз хоҳишига кўра бошқа шахсга беришга ҳақли эмас.
Яъни оддий “келишиб бериш” ёки “оғзаки топшириш” қонуний ҳисобланмайди.

Иккиламчи ижара фақат қуйидаги шартлар асосида мумкин:

1) Ваколатли орган (одатда ҳокимият ёки ер ажратган ташкилот) розилиги бўлиши керак
2) Ер участкаси берилган мақсад (боғдорчилик) ўзгармаслиги керак
3) Иккиламчи фойдаланиш расмийлаштирилган бўлиши шарт (ҳужжат билан)

____
Қуйидаги ҳолатларда иккиламчи ижара ноқонуний ҳисобланади:

Рухсатсиз бошқа шахсга бериш
Ерда бошқа фаолият юритиш (масалан, қурилиш, савдо ва ҳ.к.)
“Сотдим” ёки “ижарага бердим” деб норасмий келишув қилиш

____
Агар сиз боғдорчилик ерини бошқа шахсга беришни режалаштирсангиз:
💁‍♂ аввало ер ажратган органга мурожаат қилинг,  рухсат олинг,  фақат шундан кейин расмий шартнома тузинг.

Боғдорчилик ерини иккиламчи ижарага бериш мумкин, лекин фақат рухсат асосида ва расмий тартибда.
Акс ҳолда бундай келишувлар ҳуқуқий кучга эга эмас ва салбий оқибатларга олиб келади.

Юристга савол юбориш

Юрист билан қўнғироқ орқали боғланиш

Барча турдаги ҳужжатларга буюртма бериш

Расмий каналимиз:
👉 @Yurist_Xizmati 👈