У вас скоро заканчивается беларусский паспорт? Юридическая команда Офиса Светланы Тихановской напоминает, о чем нужно позаботиться уже сегодня

После того как Беларусь прекратила выдачу и обмен паспортов через посольства и консульства, тысячи граждан за границей столкнулись с серьезными проблемами. Многие больше не могут вовремя продлить паспорт, подтвердить свою личность, пользоваться государственными услугами или свободно путешествовать. Особенно тяжело тем, кто из-за угрозы политического преследования не может вернуться в Беларусь, чтобы обменять паспорт.

Юридический департамент Офиса Светланы Тихановской собрали главное, о чем стоит позаботиться уже сейчас.

Если у вас остались вопросы, пишите: legal@tsikhanouskaya.org

Ці гатовыя мы да новага этапу? Апублікавана праграма Канферэнцыі «Новая Беларусь»!

8–9 жніўня ў Варшаве збяруцца беларусы і беларускі з розных краін, каб абмеркаваць галоўныя выклікі, магчымасці і крокі для дэмакратычных сілаў.

У праграме — дэбаты, прэзентацыі праектаў, кадравыя прызначэнні, цырымонія ўзнагароджанняў і шэсць асноўных панэляў: 

– Не чакаць, а ствараць новае вакно магчымасцяў Пра тое, як дэмакратычным сілам перахапіць ініцыятыву ў момант, калі сітуацыя вакол Беларусі змяняецца.

– Праз мір ва Украіне — да свабоды ў Беларусі Пра беларуска-ўкраінскую супрацу, супольныя крокі і новыя магчымасці пасля візіту Святланы Ціханоўскай у Кіеў.

– «Постлукашэнкаўская» Беларусь Пра дэмакратычны транзіт, рэформы і будучыню краіны пасля зменаў.

– Беларусь як лабараторыя дыктатуры Пра бяспеку беларусаў, прававую дапамогу і супрацьдзеянне транснацыянальным рэпрэсіям.

– Back to USSR ці наперад да Новай Беларусі Пра адукацыю, моладзь, русіфікацыю і захаванне беларускай ідэнтычнасці.

– Беларусы і беларускі — народ без дзяржавы? Пра сацыяльную дапамогу, мабільнасць, легалізацыю і сістэму падтрымкі для беларусаў унутры краіны і за мяжой.

Праграма можа абнаўляцца і дапаўняцца, таму сачыце за анонсамі на афіцыйных каналах офіса Святланы Ціханоўскай.

Да сустрэчы на Канферэнцыі!

Святлана Ціханоўская ўзяла ўдзел у панэльнай дыскусіі ў форуме па бяспецы ў амерыканскім Аспене

Падчас Аспенскага форуму па бяспецы Святлана Ціханоўская прыняла ўдзел у панэльнай дыскусіі «Дрэйф: Еўропа ў перыяд перамен». Аспенскі форум па бяспецы — адна з вядучых міжнародных пляцовак, прысвечаных пытанням нацыянальнай бяспекі і знешняй палітыкі. Форум штогод збірае палітычных лідараў, прадстаўнікоў урадаў, міжнародных арганізацый, экспертнай супольнасці і медыя для абмеркавання ключавых глабальных выклікаў у надпартыйным фармаце.

Разам з беларускай лідаркай у размове ўдзельнічалі генеральная сакратарка Еўрапейскай службы знешніх дзеянняў Белен Марцінес Карбанэль, міністр абароны і знешняга гандлю Бельгіі Тэа Франкен, міністр юстыцыі і бяспекі Нідэрландаў Давід ван Вэл. Мадэратарам дыскусіі выступіў журналіст The Washington Post Пітэр Шпігель.

У сваім выступе Святлана Ціханоўская адзначыла, што будучыня бяспекі Еўропы непарыўна звязаная з будучыняй Беларусі, і заклікала глядзець на Беларусь не толькі як гуманітарнае пытанне, але і як пытанне бяспекі:

«Мы павінны ўжо цяпер глядзець на Беларусь па-іншаму. Успрымаць Беларусь не толькі як гуманітарны выпадак, але і з пункту гледжання бяспекі. Бо пакуль Лукашэнка служыць Расіі, ён гатовы прадастаўляць нашу тэрыторыю і нашу інфраструктуру для нападаў на Украіну і патэнцыйна — на краіны НАТА.

Яны будуюць новую інфраструктуру, якой не павінна быць, калі краіна не рыхтуецца да эскалацыі. Калі мы не пазбавімся гэтага рэжыму, пагроза з тэрыторыі Беларусі будзе заставацца пастаяннай.

Дэмакратычная і свабодная Беларусь — у інтарэсах не толькі беларусаў ці ўкраінцаў, але і еўрапейцаў».

Святлана Ціханоўская: «Беларуская культура заўсёды была побач з намі, і часам у не вельмі заўважных рэчах. То вышыўку пабачыш у кагосьці на кашулі ці пачуеш вельмі знаёмую з дзяцінства песню. У размове праскочыць слова, якое ведаюць толькі беларусы. І вось так беларуская культура хаваецца за кожным куточкам. Яна ў Купаллі і любімых кнігах, у святах, вопратцы, а галоўнае ва ўласным адчуванні, што гэта — маё, гэта — пра нас.

І таму бачыць, як у Беларусі гэта адчуванне спрабуюць выціснуць з жыцця людзей вельмі балюча.

За апошнія тыдні зачыніліся Honar, LSTR Adzenne і Ragna. Было адменена святкаванне Купалля ў «Дукорскім маёнтке» пад Мінскам і фестываль «Наш Грунвальд». Затое на «Славянскім базары» выступаць будут артысты, якія падтрымліваюць вайну, гвалт і імперскае стаўленне да іншых народаў.

Так беларусам навязваюць думку, што свайго трэба саромецца або баяцца. Што беларуская мова, гісторыя, традыцыі гэта нешта падазронае. Што лепш маўчаць, не вылучацца, не спяваць сваё, не насіць сваё, не святкаваць сваё.

Але ж нашую культуру нельга проста адмяніць, бо яна жыве ў кожным з нас. Мы заўсёды захоўваем яе ў нашым сэрцы. Беларускасць можа быць рознай: ціхай і гучнай, традыцыйнай і вельмі сучаснай, у вышыванцы і ў худзі, у народным спеве і ў новай песне. Гэта тое, кім мы ёсць. І ніякія забароны не змогуць гэта змяніць».

Як гучыць Беларусь, у якой хочацца жыць?

Прадстаўніцтва па нацыянальным адраджэнні збірае песні Новай Беларусі — плэйліст пра тое, якой беларусы бачаць сваю краіну. Кожны і кожная могуць прапанаваць адну кампазіцыю, у якой для яго ці яе гучыць Новая Беларусь, і расказаць чаму. З сабранага зробім агульны плэйліст і выкладзем у Spotify для агульнага карыстання. А таксама гэтыя трэкі прагучаць падчас Канферэнцыі Новая Беларусь 2026.

Далучайцеся па спасылцы: https://forms.gle/t1C6WuPgtYy1NQYBA

За кулісамі дыпламатыі: навошта Офіс Святланы Ціханоўскай праводзіць сустрэчы з дырэктарамі дэпартаментаў МЗС і беларускімі арганізацыямі

За апошні месяц у Офісе Святланы Ціханоўскай прайшоў шэраг важных сустрэч. Прадстаўнікі дэмакратычных сіл і беларускіх арганізацый у Літве пагутарылі з дырэктарамі дэпартаментаў міністэрстваў замежных спраў
Аўстрыі, Ірландыі і Італіі. Гэтыя ведамствы курыруюць не толькі Беларусь, але і ўвесь рэгіён Усходняй Еўропы.

Мы запыталіся ў дарадцы па дыпламатыі і дырэктара Віленскага офіса  Дзяніса Кучынскага, у чым практычная каштоўнасць такіх сустрэч і чаму гэта важна для беларускай грамадзянскай супольнасці:

«Дырэктары дэпартаментаў МЗС — гэта высокапастаўленыя дзяржаўныя службоўцы, якія непасрэдна адказваюць за Беларусь і шырэйшы рэгіён Усходняй Еўропы. 

Чаму гэта важна? Калі Святлана Ціханоўская сустракаецца з прэзідэнтамі, прэм'ер-міністрамі ці міністрамі замежных спраў, дасягаюцца прынцыповыя палітычныя дамоўленасці. Але іх далейшая імплементацыя — гэта праца менавіта працоўнага ўзроўню. Дырэктары дэпартаментаў — гэта тыя людзі, якія непасрэдна прымаюць рашэнні і выконваюць гэтыя дамоўленасці. Таму мець з імі шчыльны, даверлівы кантакт і супрацоўніцтва — адзін з галоўных прыярытэтаў нашай міжнароднай каманды.

Калі замежныя дыпламаты прыязджаюць у Літву са сваёй білатэральнай павесткай, мы заўсёды стараемся, каб ў гэтай павестцы была і Беларусь. І намі было прынята рашэнне падзяляць такія візіты на дзве часткі. Першая — гэта палітычная сустрэча, другая — сустрэча з беларускімі арганізацыямі. Паколькі Вільня застаецца адным з галоўных дэмакратычных цэнтраў нашага руху, тут працуе шмат ініцыятыў: праваабаронцы, незалежныя медыя, культурніцкія і моладзевыя супольнасці, былыя палітвязні. Такі падзел дазваляе нашым партнёрам з Аўстрыі, Ірландыі ці Італіі паслухаць розныя сектары і даведацца пра сітуацыю ў Беларусі шырэй і з першых вуснаў, а беларускім арганізацыям — наўпрост перадаць свае заўвагі, апдэйты і прапановы».

Ціханоўская падтрымала грамадскую ініцыятыву па ўсталяванні бел-чырвона-белага сцяга на Грунвальдскім полі

Святлана Ціханоўская накіравала лісты Маршалку Вармінска-Мазурскага ваяводства і кіраўніцтву Музея Грунвальдскай бітвы з просьбай разгледзець магчымасць усталявання на Грунвальдскім полі гістарычнага бел-чырвона-белага сцяга. Такім чынам яна падтрымала грамадскую ініцыятыву беларусаў, пад якой ужо сабрана больш за тысячу подпісаў беларускіх палітыкаў, культурных і грамадскіх дзеячаў, гісторыкаў і актывістаў.

У сваім лісце Ціханоўская адзначыла, што Грунвальдская бітва — гэта супольная спадчына палякаў, беларусаў, літоўцаў, украінцаў і іншых народаў, якія разам абаранялі свабоду. Для беларусаў гэта адна з ключавых дат нацыянальнай гісторыі, а бел-чырвона-белы сцяг сімвалізуе гістарычную пераемнасць беларускай дзяржаўнасці і сучасную барацьбу за свабоду.

«Кожны год сотні беларусаў прыязджаюць на Грунвальдскае поле, каб ушанаваць гэтую перамогу. На жаль, у самой Беларусі ўлады мэтанакіравана выціскаюць памяць пра Грунвальдскую бітву і замяняюць яе расійскімі гістарычнымі наратывамі. Таму так важна захаваць гэтае месца як сімвал нашай агульнай еўрапейскай гісторыі»,

— адзначыла Ціханоўская.

У Офісе разумеюць, што сёлета рэалізаваць такую ініцыятыву ўжо практычна немагчыма. Аднак мы спадзяемся, што мясцовыя ўлады і арганізатары святкаванняў змогуць разгледзець гэтую прапанову пры падрыхтоўцы наступных угодкаў Грунвальдскай бітвы.

«Мы павінны вучыцца на гісторыі».

У інтэрв'ю дацкаму выданню Politiken Святлана Ціханоўская расказала пра рызыкі далейшага ўцягвання Беларусі ў вайну, змяненне адносін паміж Беларуссю і Украінай, а таксама пра тое, чаму Еўропа не павінна аслабляць ціск на рэжым Лукашэнкі.

Галоўнае з інтэрв'ю: 

Пра пагрозу ўцягвання Беларусі ў вайну

«Рызыка таго, што Расія будзе імкнуцца яшчэ глыбей уцягнуць Беларусь у вайну, вырасла. Але я не веру, што Лукашэнка адправіць беларускіх вайскоўцаў ва Украіну — гэта было б занадта небяспечна для яго самога. Значна больш верагодна паступовае ўцягванне: праз выкарыстанне беларускай тэрыторыі, інфраструктуры і ваенных магчымасцяў у інтарэсах Расіі».

Пра адносіны з Украінай

«Украінцы сталі дастаткова моцнымі, каб сказаць Лукашэнку, што пакуль вы служыце расійскім ваенным інтарэсам, мы таксама маем права наносіць удары па інфраструктуры, якая спрыяе забойству ўкраінцаў. «Ультыматум» Зяленскага, вядома, не быў пра напад на беларускі народ. Гэта было пасланнем для рэжыму Лукашэнкі, што ён не можа дапамагаць расіянам забіваць украінцаў і потым чакаць, што не будзе наступстваў».

Пра тое, што павінна зрабіць Еўропа

«Еўропа не павінна жыць ілюзіямі, што аслабленне санкцый дапаможа адарваць Лукашэнку ад Пуціна. Пакуль у Беларусі ёсць палітычныя вязні, яна не стане дэмакратычнай дзяржавай. А пакуль Беларусь застаецца пад кантролем Крамля, яна будзе выкарыстоўвацца як ваенная платформа, сродак шантажу і крыніца нестабільнасці для ўсёй Еўропы».

Святлана Ціханоўская павіншавала Уладзіміра Някляева з 80-годдзем: «Сёння Уладзіміру Някляеву — 80. Чалавеку, без якога не ўяўляеш беларускай культуры.

Паэт, пісьменнік і чалавек рэдкай унутранай годнасці дзесяцігоддзямі гаворыць з беларусамі пра дом, свабоду, любоў і адказнасць за сваю краіну. Гаворыць так, што ў яго радках кожны пазнае сябе, быццам ён ведае пра нас больш, чым мы самі. 

Дарагі Уладзімір Пракопавіч, ад усяго сэрца віншую Вас! Няхай будзе здароўе, побач будуць блізкія, а радкі самі просяцца на паперу. Дзякуй за Ваш талент, за смеласць і за тую любоў да Беларусі, якой Вы шчодра дзеліцеся з усімі намі». 

Адбылася супольная нарада па бяспецы

У нарадзе ўзялі ўдзел Кіраўніца Аб’яднанага Пераходнага Кабінета Святлана Ціханоўская, прадстаўнікі Аб’яднанага Пераходнага Кабінета, Офіса Святланы Ціханоўскай, Каардынацыйнай рады, аб’яднання былых сілавікоў Беларусі BELPOL і міжнароднай экспертнай ініцыятывы iSANS.

Падчас сустрэчы ўдзельнікі абмеркавалі пытанні, звязаныя з магчымай эскалацыяй вакол Беларусі. Асобная ўвага была нададзена аналізу сітуацыі ў сферы рэгіянальнай бяспекі.

Удзельнікі адзначылі, што на сёння існуе шэраг прыкмет, якія могуць сведчыць пра падрыхтоўку рэжыму Пуціна да чарговага этапу эскалацыі. У сувязі з гэтым была выказана ацэнка, што існуе высокая верагоднасць уцягвання тэрыторыі Беларусі і рэжыму Лукашэнкі ў гэты сцэнар.

Таксама ўдзельнікі разгледзелі пытанні падтрымкі беларускіх добраахвотнікаў і камунікацыі з міжнароднымі партнёрамі. Асобны акцэнт быў зроблены на неабходнасці ўзмацнення працы з Украінай, а таксама на абмеркаванні таго, якім чынам беларускія дэмакратычныя сілы могуць аказваць Украіне практычную дапамогу.

Былі таксама абмеркаваныя магчымыя рэакцыі беларускіх дэмакратычных сіл на развіццё сітуацыі. Па выніках сустрэчы дасягнута дамоўленасць аб стварэнні пастаяннай працоўнай групы па пытаннях бяспекі, а таксама аб яшчэ больш шчыльнай каардынацыі паміж ключавымі структурамі беларускіх дэмакратычных сіл.

«Каб абараніцца ад «русского мира», трэба быць беларусам»

Дарадца Святланы Ціханоўскай па пытаннях адукацыі і навукі Павел Церашковіч паразмаўляў з Media IQ і распавёў пра сутнасць ідэалогіі «русского мира», метады расійскага ўплыву ў Беларусі і тое, як беларусы могуць гэтаму супрацьстаяць.

Павел Церашковіч:

«Існуе нямала альтэрнатыўных назваў ідэалогіі «рускага міру»: яе называюць пуцінізмам, рашызмам, рускім імперыялізмам, рускім рэваншызмам або рускім нацыяналізмам. У сярэдзіне 90-х гадоў рускі філосаф Пётр Шчадравіцкі ўпершыню апісаў «русский мир» як супольнасць людзей, якія размаўляюць па-руску і жывуць па-за межамі Расіі. 

Аднак ужо ў пачатку 2000-х гадоў канцэпцыя атрымала зусім іншае развіццё. Напярэдадні расійскай агрэсіі супраць Грузіі дырэктар Інстытута этналогіі Расійскай акадэміі навук Валерый Цішкоў апублікаваў артыкул, у якім адзначыў, што да «русского мира» належаць усе людзі, якія падтрымліваюць палітыку расійскага кіраўніцтва.

Больш за тое, Цішкоў прапанаваў і практычныя механізмы рэалізацыі гэтай канцэпцыі. Ён сцвярджаў, што ў краінах, дзе ёсць значная колькасць рускамоўнага насельніцтва, Расія павінна дамагацца надання рускай мове статусу другой дзяржаўнай або прасоўваць ідэю федэралізацыі. 

Пасля анексіі Крыма, а асабліва пасля пачатку поўнамаштабнай вайны супраць Украіны, паняцце «русский мир» канчаткова змяніла сваё ўспрыманне. Сёння гэты тэрмін фактычна стаў сінонімам расійскай агрэсіі, імперыялізму і рэваншызму».

Адкрыта рэгістрацыя на ІІІ Акадэмію жаночага палітычнага лідарства! 

13–18 верасня ў Празе пройдзе ІІІ Акадэмія жаночага палітычнага лідарства. Гэта інтэнсіўная тыднёвая праграма для жанчын, якія ўжо ўдзельнічаюць у грамадска-палітычным жыцці або хочуць узмацніць свой уплыў. Удзельніц чакаюць сустрэчы з палітыкамі і дыпламаткамі, а таксама практычныя заняткі па камунікацыі, публічных выступах, адвакацыі, кіраванні канфліктамі, палітычным брэндынгу, бяспецы і асновах дыпламатычнага пратакола.

Святлана Ціханоўская:

«Акадэмія жаночага палітычнага лідарства — магчымасць для жанчын, якія прайшлі праз рэпрэсіі, аднавіць свае сілы, набыць новыя веды і ўпэўненасць, каб працягваць змагацца за свабодную і дэмакратычную Беларусь».

З падрабязнасцямі і ўмовамі ўдзелу можна азнаёміцца на сайце.

🔗 Рэгістрацыя адкрыта да 13 жніўня.

Акадэмію арганізуюць Офіс дэмакратычных сіл Беларусі ў Чэшскай Рэспубліцы і Офіс Святланы Ціханоўскай пры падтрымцы чэшскага прадстаўніцтва фонду Rosa Luxemburg Stiftung.

Концепция ответственности отвечает на главные вопросы: кто будет судить, за что, каким образом и что необходимо делать уже сейчас

Офис Тихановской представил концепцию привлечения к ответственности за репрессии в Беларуси – рамочный документ о том, как после демократических перемен привлекать к ответственности виновных в репрессиях, начавшихся в 2020 году.

Документ «Ответственность за репрессии: какой трибунал нужен Беларуси?» предлагает модель гибридного правосудия, сочетающую привлечение к ответственности на национальном уровне и международный элемент.

В карточках – подробнее.