گزارش اخیر دیجیاتو با استناد به داده‌های پلتفرم دیتوم نشان می‌دهد که با وجود تبلیغات جمهوری اسلامی برای اعلام «اتصال مجدد اینترنت»، میزان دسترسی، رفتار کاربران و کسب‌وکارها در #ایران هنوز فاصله معناداری با وضعیت پیش از #قطع_اینترنت دارد. بر اساس این داده‌ها، حجم تولید محتوای فارسی در شبکه‌های اجتماعی فیلترشده در حال حاضر تنها حدود یک‌پنجم روزهای پیش از قطعی‌های گسترده است.

📊 اینستاگرام که پیش از بحران، روزانه به‌طور میانگین ۵۲۸ هزار پست فارسی را ثبت می‌کرد، پس از بازگشایی‌های اخیر هرگز به آن سطح بازنگشته و الگوی مشابهی در تلگرام و ایکس (توییتر سابق) نیز دیده می‌شود. همچنین تعداد صفحات و کانال‌های فعال کسب‌وکاری با افتی کم‌سابقه مواجه شده؛ به‌طوری که شمار صفحات فعال اینستاگرامی نسبت به ابتدای دی‌ماه به حدود یک‌دهم کاهش یافته است. این اعداد تکان‌دهنده نشان می‌دهند که صرف اعلام اتصال اینترنت، لزوماً به معنای بازگشت اکوسیستم دیجیتال به شرایط عادی نیست.

⚠️ تداوم محدودیت اینترنت برخی دیتاسنترها، دسترسی محدود کاربران و فعال ماندن و گسترش سازوکارهای #اینترنت_طبقاتی، همگی نشانه‌هایی هستند که ثابت می‌کنند بازگشت #اینترنت هنوز کامل و فراگیر نبوده است. از همین زاویه، افت شدید تولید محتوا و عدم بازگشت فعالیت کسب‌وکارها نه صرفاً یک تغییر رفتاری، بلکه بازتابی از تداوم محدودیت‌های زیرساختی و اختلال در دسترسی واقعی کاربران است.

⚙️ از منظر فنی گزارش‌های متعدد از اختلال یا مسدودسازی تعمدی پروتکل‌های حیاتی مانند IPv6، UDP، QUIC، HTTP3 و SSH حکایت دارند؛ پروتکل‌هایی که لایه زیرین و هسته اصلی عملکرد سرویس‌های مدرن اینترنت و اپ‌های #فیلترشکن‌ بر پایه آن‌ها استوار است. در چنین شرایطی که زیرساخت شبکه دستکاری شده، حتی فیلترشکن‌های گران‌قیمت و قدرتمند نیز الزاماً قادر به ایجاد دسترسی پایدار نیستند.

🛑 نتیجه این مهندسی معکوس شبکه، وضعیتی است که بسیاری از کاربران با یک جمله آن را توصیف می‌کنند: «اینترنت وصل است، اما چیزی باز نمی‌شود!» این وضعیت تفاوت مهمی با قطع اینترنت کلاسیک دارد، زیرا کاربر از نظر فنی آنلاین نشان داده می‌شود، اما تجربه عملی او همچنان شبیه محرومیت مطلق از دسترسی است.

👁️‍🗨️ نکته مهم‌تر، پدیده خطرناکی است که برخی کارشناسان امنیت دیجیتال از آن با عنوان «فیلترینگ سایه» یاد می‌کنند؛ رویکردی مخرب که به‌جای مسدودسازی مستقیم و ایجاد سر‌و‌صدا، با کاهش شدید پهنای باند، ایجاد اختلال در پروتکل‌ها و بی‌ثبات کردن ارتباطات، استفاده از سرویس را عملاً غیرممکن می‌کند.

🕵️‍♂️ چنین محدودیت‌های پنهانی معمولاً در آمارهای متعارف و بین‌المللی پایش قطعی اینترنت به‌راحتی دیده نمی‌شوند و به همین دلیل است که میان «اتصال ثبت‌شده روی کاغذ» و «دسترسی واقعی کاربران در کف جامعه» شکاف بزرگی ایجاد می‌شود.

@PaskoochehBot
@Paskoocheh