این‌روزها سخن از تلاش پاکستان برای «تغییر رژیم» در افغانستان در میان است. محمدعمر داوودزی، عضو بلندرتبه دولت‌های حامد کرزی و محمداشرف غنی، نیز با نشر مطلبی در صفحه فیسبوک خود از تلاش اسلام‌آباد در زمینه خبر داده است. البته داوودزی از سعی پاکستان در این خصوص انتقاد کرده و به زیان افغانستان عنوان کرده است. داوودزی به‌جای تغییر رژیم از اصطلاح «بسته‌بندی مجدد رژیم» یاد کرده که به قول او، پاکستان با نسخه‌برداری از اقدامات امریکا در ونزوئلا و ایران، می‌خواهد در افغانستان تطبیق کند. افزون بر آن، اعتراف کرده که این نسخه در ونزوئلا شفابخش بوده، اما در ایران به شدت درد افزوده است. دعوت طالبان از مخالفان‌شان برای برگشت به افغانستان را نیز به‌گونه‌ای به ماجرای بسته‌بندی رژیم گره زده است.

وقتی از بسته‌بندی رژیم سخن می‌رود، منظور حفظ رژیم برحال طالبان با اندک تعدیلات در شکل‌وماهیت است، نه لزوماً براندازی کامل و نشاندن نظم جدید به‌جای قدیم. اجرای چنین طرحی مستلزم همکاری از درون است؛ ضمن آن‌که حذف برخی سران رژیم از صحنه هم (با توسل به زور یا غیر آن) بایستی در دستور کار باشد. در این سناریو، کسانی از میدان رانده می‌شوند که از کله‌شقی دست برنمی‌دارند و مطالبات دنیا و مردم افغانستان را به هیچ می‌گیرند. برعکس، کسانی برکشیده می‌شوند که قایل به گفت‌وگو هستند و راه‌حل را در کنارآمدن با جهان و مردم می‌جویند (البته اگر چنین آدم‌هایی در رژیم طالبان پیدا شوند).

اگر پاکستان مجری طرح بسته‌بندی مجدد باشد، در نخست لازم است کسانی را از میدان به در کند که بر حمایت بی‌چون‌وچرا از تحریک طالبان پاکستان (تی‌تی‌پی) اصرار دارند و با نزدیک‌شدن به هند می‌خواهند از اسلام‌آباد انتقام بگیرند. در این‌جا، حذف هبت‌الله آخوندزاده و دارودسته او، می‌تواند هدف باشد که در این صورت، پاکستان در عوض می‌تواند با حقانی‌ها کار کند؛ جریانی به‌ظاهر نیرومندی که از اسلام‌آباد خیلی کم انتقاد می‌کند و با هند هم دادوستدی ندارد. باز هم اجرای چنین طرحی مستلزم کسب حمایت دنیا، به‌ویژه امریکا، روسیه، ترکیه، ایران، چین و… ، است. پاکستان در زمینه‌هایی از حمایت امریکا برخوردار است نه در همه زمینه‌ها. بقیه کشورها هم با طرح مورد نظر، حداقل تا این دم دمساز نیستند، اگر هم مخالفت جدی نکنند. همچنان به همراهی جریان‌های مخالف طالبان نیز نیاز است؛ همراهی‌ای که با توجه‌ به درک پیشینی از رویکرد پاکستان در قبال افغانستان، به‌ساده‌گی حاصل‌شدنی نیست.

بیش‌تر بخوانید...

https://8am.media/fa/is-regime-change-by-external-agents-effective-in-afghanistan/